Parafia bł. Karoliny Kózkówny w Ełku » Miłość, która uwidacznia się miłością do bliźniego

Przeczytaj Słowo Boże

Czytanie z Księgi Wyjścia (Wj 22, 20-26)
«Nie będziesz gnębił ani uciskał przybysza, bo wy sami byliście przybyszami w ziemi egipskiej. Nie będziesz krzywdził żadnej wdowy ani sieroty. Jeśliby ich skrzywdził i poskarżą Mi się, usłyszę ich skargę, rozpali się gniew mój, i wygubię was mieczem; i żony wasze będą wdowami, a dzieci wasze sierotami. Jeśli pożyczysz pieniądze ubogiemu z mojego ludu, żyjącemu obok ciebie, to nie będziesz postępował wobec niego jak lichwiarz i nie każesz mu płacić odsetek. Jeśli weźmiesz w zastaw płaszcz twego bliźniego, winieneś mu go oddać przed zachodem słońca, bo jest to jedyna jego szata i jedyne okrycie jego ciała podczas snu. I jeśliby się on żalił przede Mną, usłyszę go, bo jestem litościwy».

Czytanie z Pierwszego Listu Świętego Pawła Apostoła do Tesaloniczan (1 Tes 1, 5c-10)

Bracia: Wiecie, jacy dla was byliśmy, przebywając wśród was. A wy, przyjmując słowo pośród wielkiego ucisku, z radością Ducha Świętego, staliście się naśladowcami naszymi i Pana, tak że okazaliście się wzorem dla wszystkich wierzących w Macedonii i Achai. Dzięki wam nauka Pańska stała się głośna nie tylko w Macedonii i Achai, ale wasza wiara w Boga wszędzie dała się poznać, tak że nawet nie potrzebujemy o tym mówić. Albowiem oni sami opowiadają o nas, jakiego to przyjęcia doznaliśmy od was i jak nawróciliście się od bożków do Boga, by służyć Bogu żywemu i prawdziwemu i oczekiwać z niebios jego Syna, którego wskrzesił z martwych, Jezusa, naszego wybawcę od nadchodzącego gniewu.

Słowa Ewangelii według Świętego Mateusza (Mt 22, 34-40)

Gdy faryzeusze posłyszeli, że zamknął usta saduceuszom, zebrali się razem, a jeden z nich, uczony w Prawie, wystawiając Go na próbę, zapytał: «Nauczycielu, które przykazanie w Prawie jest największe?»
On mu odpowiedział: «„Będziesz miłował Pana Boga swego całym swoim sercem, całą swoją duszą i całym swoim umysłem”. To jest największe i pierwsze przykazanie. Drugie podobne jest do niego: Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego”. Na tych dwóch przykazaniach zawisło całe Prawo i Prorocy».

O czym jest dzisiejsza Ewangelia?

Dzisiejsza Ewangelia (Mt 22:34-40) przedstawia kolejną próbę wystawienia Jezusa na próbę. Po nieudanej próbie ośmieszenia Jego nauki o zmartwychwstaniu historią kobiety, która miała siedmiu mężów (Mt 22:23-33), przeciwnicy pytają Go o najważniejsze przykazanie. Liczą, że wobec braku jednomyślności wśród ówczesnych grup religijnych każda odpowiedź postawi Go po jednej ze stron sporu. Jezus wykracza jednak poza tę debatę i ukazuje istotę życia człowieka wierzącego: Miłość do Boga potwierdza się miłością do bliźniego.

Zastanów się:

W jakim celu faryzeusze pytają Jezusa o najważniejsze przykazanie?
Dlaczego miłość do Boga i miłość do bliźniego są ze sobą nierozerwalnie związane?
Jakie sytuacje w naszej społeczności pokazują, że miłość do Boga bez miłości do bliźniego jest pusta i nieautentyczna?

Przemyśl

(i) Prawo Boże Żydzi nazywają pierwsze pięć ksiąg Biblii "Torą". Nazwa ta narodziła się od przekonania, że te księgi Naród Wybrany otrzymał od Boga. Dlatego zajmują one szczególne miejsce w życiu wierzących; zawierają między innymi Dziesięć Przykazań (Wj 20:1-17; Wj 6:6-21). Słowo „Tora” oznacza „nauczanie” lub „wskazówki”. Dopiero później, pod wpływem faryzeuszy i uczonych w Prawie, księgi te zaczęto postrzegać przede wszystkim jako zbiór bezwzględnie obowiązujących przepisów, stąd określenie „Prawo”. Pierwotne znaczenie słowa „Tora” ukazuje jednak Boga, który poucza swój lud i wskazuje mu drogę życia. Psalm 119 poetycko wysławia Torę jako dar służący dobru człowieka, a nie ograniczaniu jego wolności.

W naszych rozważaniach warto pamiętać, że wyznawcy judaizmu nie uznają Nowego Testamentu, a ich Pismem Świętym jest Biblia hebrajska. Jej najważniejszą część stanowi Tora, czyli pierwszych pięć ksiąg. Prorocy i pozostałe Pisma przypominają natomiast, że poszukiwanie wiary i szczęścia wymaga wiernego przestrzegania prawa ustanowionego przez Boga.

Choć niektóre prawa Tory powstały w późniejszym okresie dziejów Izraela, to przypisuje się je Mojżeszowi ze względu na jego kluczową rolę w kształtowaniu się narodu izraelskiego (Wj 24:12; Pwt 31:24; Joz 8:31-32).

Przestrzeganie Prawa Pańskiego prowadzi do życia wypełnionego błogosławieństwem Stwórcy, a odwrócenie się od niego prowadzi do śmierci (Pwt 30:15-20; Ps 1). W czasach Jezusa grupy religijne debatowały: "Jakie prawa wierzący mają przestrzegać, jeśli naprawdę chcą uczestniczyć w życiu, które nam daje Bóg?"

Dla faryzeuszy prawo Boże było dane na Synaju w dwóch formach. Pierwsza forma to prawo, które zostały zapisane (Prawo Pisane). Druga forma to prawa przekazane przez Boga ustnie (Tradycja Ustna). Zarówno Prawo Pisane, jak i Ustne uważano za równie ważne i należało je przestrzegać. W czasach Jezusa istniało około sześciuset trzynastu (613) innych praw z tradycji ustnej. Dla wielu prostych Żydów stało się bardzo trudno je znać, nie mówiąc już o przestrzeganiu wszystkich tych praw. Dlatego saduceusze uważali, że wystarczy przestrzegać prawo pisane, a prawa przekazywanego ustnie nie posiadają pełnego autorytetu Bożego przekazu.

(ii) Miłość do Boga i bliźniego Przykazania Boże (Wj 20:1-17; Pwt 6:6-21) dotyczą dwóch rzeczywistości: relacji między ludźmi a Bogiem oraz ludzi między sobą. Izraelici rozumieli, że nie można kochać Boga, nie kochając człowieka stworzonego na Jego obraz i podobieństwo (Rdz 1:26). Prawo wskazywało, że miłość do Boga wyraża się szczególnie w trosce wspólnoty o ubogich i potrzebujących. Księgi mądrości uczą, że kto krzywdzi ubogiego, znieważa jego Stwórcę (Prz 14:31; 17:5), a kto pomaga potrzebującemu, jakby pożyczał samemu Bogu (Prz 19:7). Prorocy podkreślają zaś, że choć ofiary i post podobają się Bogu, ważniejsze jest czynienie sprawiedliwości i dobra wobec tych, których pozbawiono praw (Am 5:21-24; Iz 58; 61-1-3).

W Nowym Testamencie kilka fragmentów podkreśla fakt, że Bóg w szczególny sposób troszczy się o biednych i zmienia ich status społeczny (Łk 1,46-55), On nawet utożsamia się z prześladowanymi (Dz 9,4-5). Sam Mateusz opisuje jedną z najsłynniejszych przypowieści Nowego Testamentu o sądzie ostatecznym, gdzie Jezus utożsamia się z głodnymi, obcymi, chorymi, bezdomnymi itd. (Mt 25,40,45). Pierwszy List św. Jana jasno stwierdza, że mówienie o miłości Boga, którego nie widzimy i niemiłowanie bliźniego, którego widzimy, to kłamstwo (1 J 4,20).

W czasach Jezusa często jako bliźniego rozumiano tylko współplemieńca, czyli Żyda. (Kpł 19:17-18). Jezus swoim nauczaniem burzy to wąskie rozumienie słowa bliźni i wzywa nas, byśmy w swoich relacjach z obcym człowiekiem zrobili pierwszy krok i w ten sposób stali się bliźnimi dla wszystkich potrzebujących (Łk 10:29-35). W swoich mowach On zawsze zaznacza, że miłość Boga jest najważniejsza, ale jeśli ma być autentyczną miłością Boga musi jej towarzyszyć miłość bliźniego. Miłość Boga i bliźniego są jak dwie strony tej samej monety, których nie można oddzielić od siebie.

Okazując Bogu miłość przez modlitwę i praktyki duchowe — post, nocne czuwania czy pielgrzymki — pamiętajmy, by nie ulec emocjonalnej religijności, która przesłania potrzebę konkretnej pomocy bliźnim. Łatwiej modlić się do niewidzialnego Boga niż dostrzec ubogich i wykluczonych żyjących pośród nas. Wiara chrześcijańska wzywa jednak, byśmy rozpoznawali Boga w drugim człowieku i pamiętali, że nie można wypełnić pierwszego przykazania miłości bez posłuszeństwa drugiemu, które jest do niego podobne.