Parafia bł. Karoliny Kózkówny w Ełku

Kuszenie Jezusa

Przeczytaj Słowo Boże

Czytanie z Księgi Rodzaju (2,7-9;3,1-7)

Pan Bóg ulepił człowieka z prochu ziemi i tchnął w jego nozdrza tchnienie życia, wskutek czego stał się człowiek istotą żywą. A zasadziwszy ogród w Eden na wschodzie, Pan Bóg umieścił tam człowieka, którego ulepił. Na rozkaz Pana Boga wyrosły z gleby wszelkie drzewa miłe z wyglądu i smaczny owoc rodzące oraz drzewo życia w środku tego ogrodu i drzewo poznania dobra i zła. A wąż był najbardziej przebiegły ze wszystkich zwierząt polnych, które Pan Bóg stworzył. On to rzekł do niewiasty: «Czy to prawda, że Bóg powiedział: Nie jedzcie owoców ze wszystkich drzew tego ogrodu?» Niewiasta odpowiedziała wężowi: «Owoce z drzew tego ogrodu jeść możemy, tylko o owocach z drzewa, które jest w środku ogrodu, Bóg powiedział: Nie wolno wam jeść z niego, a nawet go dotykać, abyście nie pomarli». Wtedy rzekł wąż do niewiasty: «Na pewno nie umrzecie! Ale wie Bóg, że gdy spożyjecie owoc z tego drzewa, otworzą się wam oczy i tak jak Bóg będziecie znali dobro i zło». Wtedy niewiasta spostrzegła, że drzewo to ma owoce dobre do jedzenia, że jest ono rozkoszą dla oczu i że owoce tego drzewa nadają się do zdobycia wiedzy. Zerwała zatem z niego owoc, skosztowała i dała swemu mężowi, który był z nią: a on zjadł. A wtedy otworzyły się im obojgu oczy i poznali, że są nadzy; spletli więc gałązki figowe i zrobili sobie przepaski.

Czytanie z 1 Listu św. Pawła do Rzymian (5,12-18)

Bracia: Przez jednego człowieka grzech wszedł na świat, a przez grzech śmierć i w ten sposób śmierć przeszła na wszystkich ludzi, ponieważ wszyscy zgrzeszyli. Jeżeli bowiem przez przestępstwo jednego śmierć zakrólowała z powodu jego jednego, o ileż bardziej ci, którzy otrzymują obfitość łaski i daru sprawiedliwości, królować będą w życiu z powodu Jednego – Jezusa Chrystusa. A zatem, jak przestępstwo jednego sprowadziło na wszystkich ludzi wyrok potępiający, tak czyn sprawiedliwy Jednego sprowadza na wszystkich ludzi usprawiedliwienie dające życie. Albowiem jak przez nieposłuszeństwo jednego człowieka wszyscy stali się grzesznikami, tak przez posłuszeństwo Jednego wszyscy staną się sprawiedliwymi.

Z Ewangelii według św. Mateusza (4.1-11)

Duch wyprowadził Jezusa na pustynię, aby był kuszony przez diabła. A gdy pościł już czterdzieści dni i czterdzieści nocy, poczuł w końcu głód. Wtedy przystąpił kusiciel i rzekł do Niego: «Jeśli jesteś Synem Bożym, powiedz, żeby te kamienie stały się chlebem». Lecz On mu odparł: «Napisane jest: „Nie samym chlebem żyje człowiek, ale każdym słowem, które pochodzi z ust Bożych”». Wtedy wziął Go diabeł do Miasta Świętego, postawił na szczycie narożnika świątyni i rzekł Mu: «Jeśli jesteś Synem Bożym, rzuć się w dół, napisane jest bowiem: „Aniołom swoim da rozkaz co do ciebie, a na rękach nosić cię będą, byś przypadkiem nie uraził swej nogi o kamień”». Odrzekł mu Jezus: «Ale napisane jest także: „Nie będziesz wystawiał na próbę Pana, Boga swego”». Jeszcze raz wziął Go diabeł na bardzo wysoką górę, pokazał Mu wszystkie królestwa świata oraz ich przepych i rzekł do Niego: «Dam Ci to wszystko, jeśli upadniesz i oddasz mi pokłon». Na to odrzekł mu Jezus: «Idź precz, szatanie! Jest bowiem napisane: „Panu, Bogu swemu, będziesz oddawał pokłon i Jemu samemu służyć będziesz”». Wtedy opuścił Go diabeł, a oto przystąpili aniołowie i usługiwali Mu.

O czym jest dzisiejsza Ewangelia?

Historia kuszenia Pana Jezusa, która jest dzisiejszą Ewangelią, rozgrywa się bezpośrednio po jego chrzcie. Poprzez swój chrzest Pan Jezus publicznie wyraził swoją wolę akceptację celu swojego życia na ziemi; zbawienia człowieka. W ten sposób Pan Jezus pokazuje nam najpierw cel naszego życia, którym jest nasze zbawienie i sposób w jaki ten cel będzie realizowany, czyli poprzez nasze codzienne wybory. W scenie chrztu Pana Jezusa widzieliśmy, że akceptacja życia według Bożej woli dokonanej przez Pana Jezusa jest dla Boga przyjemna. "Jesteś moim ukochanym Synem" – rozległ się głos z symbolicznej chmury symbolizującej obecność Boga. Teraz, na pustyni Pan Jezus musi podjąć zdecydowane decyzje, aby stawić czoła pokusom fałszywych sposobów rozumienia zbawienia jako drogi zaspokajanie potrzeb materialnych, sławy czy popularności oraz władzy nad światem.

Zastanów się:

Dlaczego Duch poprowadził Jezusa na pustynię?
Dlaczego kusiciel zaatakował Jezusa w trzech wersach: Żeby zamieniać kamienie w chleb? Skoczyć z szczytu Świątyni? Ofiarowanie splendoru królestwa tego świata dla aktu kultu?
Jak nasza wspólnota doświadcza pokus Jezusa?

Przemyśl

(i) Duch prowadził Jezus na pustynię Słowo pokusa jest zazwyczaj używane jako pociąg, lub chęć do czynienia zła, ale w Biblii słowo pokusa przekazuje raczej dwa nieco różne znaczenia ukryte w tym słowie. Pierwsza to "sprawdzanie" lub "udowadnianie przez wynik sprawdzianu", czyli test. Wynik testu ma za zadnie określić głębię i integralność zobowiązania wobec Boga (zob. np. Boże nakazanie Abrahamowi, by ofiarował swojego syna Izaaka w Rdz 22:1-19; także próbę Hioba w Hiobie 1-2). W NT niektórzy autorzy postrzegali prześladowania jako "próbę, test, sprawdzian wiary i zaufania Bogu" (np. 1 Pt 1:3-9). Celem tak rozumianej pokusy jako testu jest wzmocnienie wiary i całkowite zaufanie Bogu przez osoby poddaną pokusie.

Drugi biblijny sposób rozumienia słowa „pokusa” bardziej odpowiada naszemu, współczesnemu rozumieniu tego słowa, mianowicie jako emocjonalnego pociągu do popełnienia grzesznego czynu, czyli „zobaczenie” przez osobę kuszoną atrakcyjności grzesznego zachowania, które ostatecznie prowadzi do złego czynu ukierunkowanego przeciw Bożej woli, albo zaszkodzenie lub nieprawego wykorzystania bliźniego.

Warte zauważenia jest to, że natchnieni autorzy biblijni starają się w jasny sposób zaznaczyć, że Bóg nikogo nie "kusi" do zła (np. Jakub 1:12-15), wręcz przeciwnie, Bóg udostępnia zasoby niezbędne do opierania się pokusie (np. 1 Kor 10:13). I tak prośba z Modlitwy Pańskiej dotycząca pokusy powinna być rozumiana jako "Nie pozwól nam poddać się pokuszeniu" (Mt 6:13a).

Zupełnie innym aspektem "pokusy" lub "sprawdzianu" w Piśmie Świętym jest próba poddania Boga na próbę. W takich przypadkach człowiek podaje zapowiedzianą przez samego Boga akcję próbie. Dzieje się to zwykle w celu sprawdzenia Bożych planów lub Bożych celów (np. Sędziów 6; por. Mt 12:39) lub jeszcze bardziej, by sprawdzić, czy ktoś może manipulować Bogiem (np. Ps. 95:8-11; por. Mt 4:5-7; Łukasz 4:9-12). Takie działania wynikają z braku zaufania do Boga i Jego obietnic. To rozumienie wydaje się być obecne w najsłynniejszym ze wszystkich opowieści o kuszeniu (dzisiejsza Ewangelia) czyli kuszeniu Jezusa przez Szatana (Mt 4:1-11; Marka 1:12-13; Łukasz 4:1-13).

Kuszenie Pana Jezusa następuje zaraz po Jego chrzcie, który interpretowany jest jako akt Jezusowego powołania do mesjańskiej posługi, którą charakteryzuje służba Bogu i ludziom (Mt 3,13-17; Marka 1:9-11; Łukasz 3:21-22; por. np. Marka 10:45).

Istotą tego kuszenia nie jest to, by Jezus udowodnił sobie swoje boskie Synostwo. Jego Boże synostwo nigdy nie jest kwestionowane w Nowym Testamencie. Pokusa, której poddany jest Jezus to obraz wewnętrznej walki Pana Jezusa z pytaniem: Czy należy się całkowicie podporządkować Bożemu powołaniu do bycia mesjaszem pełniąc role pokornego sługi Boga i ludzi, czy przyjąć postawę mesjasza według tradycyjnych kategorii bycia władcą reprezentującym przywództwo polityczne i siłę prowadzącą do zbrojnego powstania. Ta walka Jezusa o właściwe rozumienie Jego mesjańskiego posłannictwa jest widoczna w całej ewangelicznej narracji. W wszystkich Ewangeliach jasno widzimy, że nawet uczniowie tak naprawdę nie rozumieli celu i sposobu w jaki Pan Jezusa prowadzi ludzkość do ostatecznego zbawienia.

W Piśmie Świętym pokusa ma dwa niuanse: skłonność człowieka do zła nawet wtedy, gdy człowiek wyraźnie widzi, że Bóg chce jego dobra a drugą stroną Pismo Święte ukazuje, że każdy kto pokona pokusę, zostaje wzmocniony w wierze i wierności Bogu. (np. Rm 5:3-5).

(ii) Kusiciel zaatakował Jezusa 4:1-2. Po chrzcie Jezus został natychmiast poprowadzony przez Ducha Bożego na pustynię, gdzie został poddany próbie. Ten okres chociaż był czasem konfrontacji z szatanem był konieczny i jak to przedstawia Ewangelia pod Bożym kierownictwem (Potem Duch wyprowadził Jezusa na pustynię, aby tam kusił Go diabeł). Czas kuszenia był czasem słuchania Ojca o czym świadczy fakt, że wszystkie odpowiedzi na szatańskie pokusy były wzięte z Pisma Świętego (Słowo Boże). Po 40 dniach postu, gdy Jezus był głodny, rozpoczęły się próby. Z punktu widzenia Boga testy pokazały jakość Jezusa. Boski Syn nie mógł grzeszyć, a ten fakt faktycznie potęgował próby. Nie mógł poddać się próbom i grzechowi, ale musiał wytrzymać, aż próby zostaną ukończone.

Pierwszy test dotyczył kwestii synostwa (4:3-4). Szatan zakładał, że gdyby był Synem, być może dałoby się go przekonać do działania niezależnie od Ojca. Test Szatana był sprytny, przecież Syn tak jak Ojciec ma moc czynienie wszystkiego więc dlaczego nie zamienić kamieni leżących wokół w chleb. Ale to nie była wola Ojca, aby Jezus to uczynił (Chociaż był Synem, przez cierpienia nauczył się posłuszeństwa Hbr 5.8). Wolą Ojca było, aby On był głodny na pustyni i pozostał przez 40 dni bez jedzenia. Poddanie się sugestii Szatana i zaspokojenie swojego głodu byłoby sprzeczne z wolą Bożą. Jezus zatem cytował jako odpowiedź szatanowi wolę Ojca zawartą w Księdze Powtórzonego Prawa, (nie samym chlebem żyje człowiek, ale tym wszystkim, co pochodzi z ust Pana 8:3). który potwierdza, że człowiek nie żyje tylko chlebem, lecz Słowem Bożym. Lepiej jest słuchać Słowa Bożego niż zaspokajać ludzkie pragnienia.

Drugi test Szatana dotyczył osobistej popularności (4:5-7). Ten test miał to samo podłoże jaki miała pierwsza próba. Jeśli Jezus jest Synem Bożym i Mesjaszem, nic nie może Mu zaszkodzić. Tak więc Szatan zabrał Jezusa na najwyższy punkt świątyni. Czy było to rzeczywiste, czy tylko wizja, nie można określić dogmatycznie. Tutaj Szatan sprytnie zasugerował Jezusowi, że uważa Go za Mesjasza. W praktyce przypominał Jezusowi o proroctwie Malachachiasza (Mal 3:1), które doprowadziło do powszechnego przekonania wśród Żydów, że Mesjasz nagle pojawi się na niebie, schodząc do Jego świątyni. Szatan mówił w istocie: "Dlaczego nie zrobisz tego, czego ludzie oczekują i nie zrobisz cudownego pokazu? W końcu Pismo mówi, że Jego anioły będą Cię chronić i nie zranisz nawet stopy, gdy schodzisz." Szatan mógł myśleć, że skoro Jezus potrafi odpowiadać na pokusy cytując Pismo, to on też może je cytować. Jednak Szatan celowo nie cytował dokładnie Psalmu 91:11-12. Pominął ważne zdanie: "we wszystkich Waszych drogach." Według psalmisty człowiek jest chroniony tylko wtedy, gdy podąża za wolą Pana. To, że Jezus skoczyłby ze szczytu świątyni w jakimś dramatycznym pokazie, by dostosować się do myślenia ludzi, nie byłoby wolą Boga. Jezus odpowiedział, ponownie z Księgi Powtórzonego Prawa „Nie będziecie wystawiali na próbę Pana, waszego Boga, tak jak wystawiliście Go na próbę w Massa.” Pwt 6:16).

Ostatni test Szatana dotyczył Bożego planu, który „ucieleśnia” Jezus (4:8-11). To był i jest Boży plan, by Jezus Chrystus rządził światem. Szatan pokazał Jezusowi królestwa świata z całą ich wspaniałością. Te królestwa należą obecnie do szatana, ponieważ jest on "bogiem tej epoki" (2 Kor 4:4) i "księciem tego świata" (Jan 12:31; por. Ef 2:2). Szatan miał moc, by oddać wszystkie te królestwa Jezusowi w tamtym czasie – gdyby tylko Jezus się ukłonił i go czcił. Szatan mówił: "Mogę spełnić wolę Boga dla Ciebie i możesz mieć królestwa tego świata już teraz." To oczywiście oznaczałoby, że Jezus nigdy nie poszedłby na krzyż, czyli oferta bycia Królem królów bez krzyża. Jednak to oznaczałoby, że Jezus czyniłby to w imię nie tego który Go posłał „Ojca”, ale Szatana. Podobnie jak w poprzednich pokusach Jezus odpowiada „Słowem Bożym” (Pwt 6:13 i 10:20) i brzmiała, że tylko Bóg powinien być czczony i tym któremu należy służyć.

Wsłuchując się w dzisiejszą Ewangelię, możemy zauważyć, że pokusy jakie szatan skierował do Ewy w Ogrodzie Eden odpowiadają pokusom Jezusa na pustyni. Szatan odwoływał się wtedy do fizycznego apetytu (Rdz 3:1-3; Mt 4:3), pragnienie osobistego zysku (Rodzaj 3:4-5; Mt 4:6), oraz łatwą drogę do władzy lub chwały (Rdz 3:5-6; Mt 4:8-9). I w każdym przypadku Szatan zmienił Słowo Boże (Rdz 3:4; Mt 4:6). Pokusy Szatana wobec ludzi dzisiaj często mieszczą się w tych samych trzech kategoriach (por. 1 Ewangelia Jana 2:16).

Ten, który utożsamił się z grzesznikami przez chrzest i który miał zapewnić sprawiedliwość, udowodnił, że jest sprawiedliwy, i objawił swoje posłannictwo, które pochodziło od Ojca. Wtedy Szatan opuścił Jezusa. W tym momencie Bóg zesłał anioły, by służyli Jego potrzebom.

(iii) Nasze doświadczenie pokus Jezusa Patrząc na poniższe porównanie, próbujemy odpowiedzieć na pytanie, jak można się pokusić w tych sferach codziennego życia?